Missie van de werkgroep
Achtergrond
Onlangs heeft een groep cliënten van verschillende Fokusprojecten besloten tot de oprichting van de Werkgroep Cliënten ADL-clusters om haar zorgen rondom enkele fundamentele aspecten van het wonen in een ADL-cluster aan de orde te stellen. De achterliggende reden is dat er grote wijzigingen op stapel staan door de insluizing van ADL-clusters in de AWBZ per 1 januari 2012. De grootste exploitant van ADL-clusters (Stichting Fokus Exploitatie) en haar cliëntenraad zijn hierover al geruime tijd in overleg met het Ministerie van VWS. Veel fundamentele zaken zijn echter, minder dan een jaar voor de insluizing, nog altijd niet afdoende geregeld om de overgang zonder aantasting van de eigen regie over wonen en zorg te laten verlopen. In dit proces blijken veel cliënten zich niet gehoord te voelen door Fokus en haar cliëntenraad. Daarom hebben zij besloten om via de oprichting van een werkgroep extra aandacht te vragen en naar oplossingen te zoeken voor de volgende zaken.
Rechtspositie cliënten
Fokus is een particuliere stichting en dus geen bestuursorgaan in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB), waardoor ook de regels van deze wet, o.a. met betrekking tot besluitvorming en behandeling van bezwaren en klachten, niet op Fokus van toepassing zijn. Besluiten kunnen eenzijdig door Fokus opgelegd worden aan haar cliënten, zonder dat de cliënten hierbij het recht hebben op toetsing door een onafhankelijke derde (buiten de burgerlijke rechter). Bij bezwaren en klachten is de cliënt volledig afhankelijk van de medewerking van Fokus om tot een oplossing te komen. Er is een Klachtencommissie Cliënten maar deze kan geen uitspraken doen die voor Fokus bindend zijn en bijvoorbeeld ook geen schadevergoeding toekennen. Er bestaat geen beroepmogelijkheid. Indien men er met Fokus niet uitkomt, dan rest alleen nog een gang naar de burgerlijke rechter. Door de afhankelijke positie die veel cliënten door hun zorgbehoefte hebben ten opzichte van Fokus, is het opkomen voor het eigen belang een moeizame kwes-tie. Dit alles maakt de positie van cliënten zeer zwak. Het hebben van een sterke rechtspositie wordt vanaf 1 januari 2012 nog meer relevant aangezien de eigenbijdrageregeling voor de AWBZ dan ook gaat gelden voor cliënten van ADL-clusters. De inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de AWBZ (incl. WMO) kan per huishouden oplopen tot meer dan € 500,= per vier weken.
PGB naast ZIN
Fokus levert 24-uurs zorg in natura (ZIN) op afroep en aanwijzing binnen ADL-clusters. Het ADL-clusterwonen is in principe ideaal, zeer wenselijk en onomstote-lijk noodzakelijk voor mensen met een (grote) vraag naar lichamelijke assistentie. In de afgelopen 30 jaar is echter gebleken dat Fokus bij een substantieel deel van de cliënten niet alle geïndiceerde zorg kan leveren. Deze situatie is onderkend door het CIZ en veel van deze cliënten hebben, naast de zorg in natura van Fokus, ook een persoonsgebonden budget (PGB) toegekend gekregen waarmee zij de zorg die aantoonbaar niet door Fokus geleverd kan worden bij andere partijen kunnen inkopen. Binnen de AWBZ is het tot op heden niet mogelijk om de functies (bijv. persoon-lijke verzorging) op te splitsen in een deel PGB en een deel ZIN. Een cliënt heeft binnen de AWBZ dan 2 mogelijkheden: kiezen voor een PGB of voor ZIN. Fokus stelt echter in haar Algemene Voorwaarden dat een cliënt zijn/haar volledige indicatie voor ADL-assistentie (waaronder persoonlijke verzorging en eenvou-dige verpleegkundige assistentie) als zorg in natura bij Fokus dient af te nemen, met uitsluiting van andere aanbieders van dergelijke diensten. Aan het niet voldoen aan deze bepaling zijn in de Algemene Voorwaarden van Fokus vergaande consequenties (tot en met eenzijdige opzegging van de dienstverleningsovereen-komst door Fokus) verbonden. Hiermee ontneemt Fokus haar cliënten de keuzemogelijkheid binnen de AWBZ voor een PGB, en daarmee de eigen regie over wonen en zorg. Een gegeven waarvan Fokus juist zegt het hoog in het vaandel te hebben staan. Er is tot op heden geen regeling, ingaande per 1 januari 2012, voor de cliënten bij wie Fokus de geïndiceerde zorg niet kan leveren en waarvoor deze cliënten in de huidige situatie beschikken over een PGB. Zonder een oplossing hiervoor zal de kwaliteit van wonen en zorg voor deze cliën-ten ernstig onder druk komen te staan, waardoor zelfs situaties kunnen ontstaan die niet meer leefbaar zijn. Daarnaast stelt Fokus in haar Algemene Voorwaarden dat de dienstverlenings-overeenkomst met Fokus onlosmakelijk is verbonden met de huurovereenkomst met de woningcorporatie. Dit, in combinatie met het voorgaande, zou betekenen dat niet alleen de eigen regie over de zorg onder druk komt te staan, maar dat men zelfs moet vrezen de woning kwijt te raken.
Contact
Graag komen wij in contact met cliënten en wachtlijstkandidaten van Fokus en andere ADL-clusters, die de hierboven weergegeven zorgen delen. U kunt contact opnemen met de Werkgroep Cliënten ADL-clusters via het volgende e-mailadres: info@werkgroepclientenadlclusters.nl en heeft een Hyves-pagina: werkgroepclientenadl.hyves.nl. Indien gewenst garanderen wij uiteraard uw anonimiteit.